«Τεχνητή Νοημοσύνη και Δημοσιογραφία: Μετασχηματισμός ή Αντικατάσταση;»

Liliana Nicoleta Barbuata, Nisrine Salameh, Camille Tilleul, Larysa Nazarenko (PhD student Panteion University of Social and Political Sciences, Athens, GR), Vera Zarvakaki, David Sobrino Platas

Σύνοψη

Βοηθήστε τους δημοσιογράφους να υιοθετήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη με ηθικό τρόπο:

  • Χρησιμοποιήστε την AI για υποβοήθηση, όχι για αντικατάσταση της δημοσιογραφίας.
  • Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εργαλείο παραγωγικότητας, όχι ρεπόρτερ.
  • Χρησιμοποιήστε την για σύνοψη εκτενών εγγράφων, οργάνωση σημειώσεων, δημιουργία εναλλακτικών τίτλων, ή σύνταξη προσχεδίων.
  • Μην αντιμετωπίζετε την AI ως πηγή. Να θεωρείτε πάντα την παραγωγή της μη επαληθευμένη.

Προτεραιότητα

Προτεραιότητα 1: Αναστοχασμός σχετικά με τους θετικούς και αρνητικούς ρόλους της Τεχνητής Νοημοσύνης στην παραγωγή των μέσων.

Στόχοι

Να ενισχυθούν οι δεξιότητες των δημοσιογράφων στη χρήση υπαρχόντων εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης μέσω της ανταλλαγής εμπειριών.
Να αυξηθεί η ενημέρωση των δημοσιογράφων σχετικά με τόσο τις απειλές όσο και τις ευκαιρίες που παρουσιάζει η Τεχνητή Νοημοσύνη για το έργο τους.

Να πραγματοποιηθεί καμπάνια μέσω memes για την προστασία των δικαιωμάτων των δημοσιογράφων στο πλαίσιο της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ομάδα – στόχος

20 δημοσιογράφοι (διαδίκτυο, τύπος, τηλεόραση, ραδιόφωνο), χρήστες ΤΝ.

Modalities : steps and instructions

Δομή Εργαστηρίου: Τεχνητή Νοημοσύνη και Δημοσιογραφία — Ευκαιρίες, Απειλές και Στρατηγικές

Icebreaker: Στρογγυλή Τράπεζα Παρουσιάσεων (10 mins)

Στόχος: Να γνωριστούν οι συμμετέχοντες, να τεθεί το πλαίσιο και να μοιραστούν αρχικές εμπειρίες σχετικά με τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημοσιογραφία.

  • Κάθε συμμετέχων ή ομάδα παρουσιάζει σύντομα ένα έργο ή μια εμπειρία (2 λεπτά ανά συμμετέχοντα).
  • Παράδειγμα: «Οργάνωση εγγράφων με το ChatGPT.»
  • Τονίζονται οι στόχοι, οι προσδοκίες από το εργαστήριο και οι 5 φάσεις του εργαστηρίου.

 Εργαλεία/Υλικά: Slides ή σημειώσεις σε visual board.

Δραστηριότητα 1: Διαμοιρασμός Εμπειριών (25 λεπτά)

Στόχος: Ανταλλαγή πρακτικών γνώσεων σχετικά με τα εργαλεία και τις χρήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημοσιογραφία.

  • Οι συμμετέχοντες (δημοσιογράφοι) παρουσιάζουν προηγούμενο γραπτό περιεχόμενο που δημιουργήθηκε με εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
  • Παρουσιάζονται 4–5 πρακτικά παραδείγματα.
  • Συλλέγονται τα εργαλεία και οι πρακτικές σε έναν κοινό χώρο αποθήκευσης για μελλοντική αναφορά.

Παραδείγματα θεματικών:

  • Οργανώνοντας αρχεία με το ChatGPT.
  • Αυτοματοποίημένα εργαλεία fact-checking.
  • Υποβοηθούμενη με ΤΝ συγγραφή περιεχομένου.

Δραστηριότητα 2: Προκλήσεις και Ευκαιρίες της Τεχνητής Νοημοσύνης (20–25 λεπτά)

Στόχος: Να εντοπιστούν οι αντιληπτές ευκαιρίες και απειλές της Τεχνητής Νοημοσύνης στη δημοσιογραφία.

  • Κάθε συμμετέχων λαμβάνει αυτοκόλλητα σημειώματα (post-its).
  • Γράφει τις απειλές και τις ευκαιρίες που βλέπει στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
  • Κολλάει κάθε σημείωμα στην αντίστοιχη στήλη σε έναν τοίχο ή πίνακα.

Δραστηριότητα 3: Αναστοχασμός σχετικά με τις Απειλές της Τεχνητής Νοημοσύνης για τη Δημοσιογραφία (30 λεπτά)

Στόχος: Εμβάθυνση της κατανόησης για τον αντίκτυπο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην ηθική της δημοσιογραφίας, τους κανονισμούς και την απασχόληση.

  • Οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιούν τις προηγούμενες απειλές σε τρεις τομείς:

1. Ηθική / Κριτική Σκέψη – π.χ., παραπληροφόρηση, μεροληψία, υποβάθμιση των δημοσιογραφικών προτύπων.

2. Νόμοι / Κανονισμοί – π.χ., πνευματικά δικαιώματα, ευθύνη για περιεχόμενο που παράγεται από AI.

3. Απασχόληση / Προστασία Θέσεων Εργασίας – π.χ., αντικατάσταση, αλλαγή απαιτούμενων δεξιοτήτων.

  • Συζήτηση σε ομάδες για την ανάλυση και προτεραιοποίηση των ανησυχιών.

Εργαλεία / Υλικά: Μεγάλος πίνακας ή φύλλο με τρεις στήλες, μαρκαδόροι, αυτοκόλλητα σημειώματα post-its

Δραστηριότητα 4: Καμπάνια μέσω Memes (40–45 λεπτά)

Στόχος: Να ενθαρρυνθεί η δημιουργική υπεράσπιση και η κριτική σκέψη μέσω του χιούμορ και της οπτικής αφήγησης

Οι συμμετέχοντες δημιουργούν memes που αναδεικνύουν:

  • Την προστασία των θέσεων εργασίας δημοσιογράφων στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
  • Την προώθηση της κριτικής σκέψης.
  • Την υπενθύμιση των ηθικών ευθυνών των δημοσιογράφων.
  • Τη δυνατότητα διαπραγματευτικής ισχύος με εργοδότες για την προστασία των θέσεων εργασίας.
  • Την ενημέρωση για τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Ελευθερία των Μέσων (ανεξαρτησία, διαφάνεια, προστασία πηγών).

Μοιραστείτε και συζητήστε τα memes σε μικρές ομάδες ή σε ολομέλεια.

Εργαλεία / Υλικά: Canva, εργαλεία δημιουργίας memes, μαρκαδόροι, φορητοί υπολογιστές.

Δραστηριότητα 5: Διάδοση και Καμπάνια (20–30 λεπτά)

Στόχος: Να επεκταθεί ο αντίκτυπος του εργαστηρίου σε διεθνές επίπεδο.

  • Ξεκινήστε μια διεθνή καμπάνια ευαισθητοποίησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη προς τα μέλη της IFJ (600.000 μέλη).

Κύριες δράσεις:

  • Δωρεάν δημοσίευση του εκπαιδευτικού μοντέλου στις ιστοσελίδες της IFJ και του TADAM.
  • Διαδικτυακή εκπαίδευση και σεμινάρια (webinars) για δημοσιογράφους και ηγέτες συνδικάτων.
  • Διμηνιαίες ενημερώσεις για νέα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης.
  • Συνεργασίες με φορείς μέσων, πανεπιστήμια (Πανεπιστήμιο Πανθέον, Αθήνα), εκπαιδευτές μέσων (Εθνικό Συμβούλιο Οπτικοακουστικών Μέσων Ρουμανίας) και συνδικάτα (Ημερήσιες Εφημερίδες Αθήνας).
  • Συζήτηση: Πώς οι συμμετέχοντες μπορούν να συνεισφέρουν σε τοπικό και διεθνές επίπεδο.

Υλικά και Πηγές (διαθέσιμα μόνο στα αγγλικά)

IFJ Chart of Ethics

IFJ Recommendations on the use of AI in the newsroom