ВИ и новинарството – трансформација или замена?

Лилјана Николета Барбуата, Нисрин Саламе, Камил Тиљол, Лариса Назаренко (PhD student Panteion University of Social and Political Sciences, Athens, GR), Вера Ζαρβακάκη, Давид Собрино Платас

Концепт

Да им се помогне на новинарите да ја усвојат користење на ВИ во својата работа на етички начин:

• ВИ треба да му помага на новинарот, а не да го заменува.
• ВИ е алатка за продуктивност, не репортер.
• Користете ја вештачката интелигенција за сумирање долги документи, организирање белешки, генерирање варијации на наслови или изработка на нацрт-структури (outline).
• Не третирајте ја ВИ како извор. Секогаш третирајте го нејзиниот излез како непроверен.

Приоритет

Приоритет 1: Размислување за позитивните и негативните улоги на ВИ во медиумската продукција

Цел

Да им се овозможи на новинарите да стекнат вештини за користење на постојни ВИ алатки преку размена на искуства.

Да се зголеми свесноста за заканите и можностите што ВИ ги носи во новинарската професија.

Да се креира кампања преку мемиња за заштита на правата на новинарите во контекст на ВИ.

Целна група

20 новинари (веб, печат, телевизија, радио) – корисници на ВИ алатки.

Модалитети: чекори и инструкции

Работилница: ВИ и новинарството – можности, закани и стратегии

Воведна активност: Кружна презентација (10 мин.)

Цел: Запознавање на учесниците, поставување контекст и споделување први искуства со ВИ во новинарството.

• Секој учесник укратко презентира проект или искуство (2 мин. по учесник).
• Пример: „Организирање документи со ChatGPT.“
• Претставување цели, очекувања и 5-те фази од работилницата.

Материјали: Слајдови или визуелна табла за белешки.

Активност 1: Споделување искуства (25 мин.)

Цел: Размена на практични знаења за ВИ-алатки и нивната употреба во новинарството.

• Учесниците (новинари) презентираат претходно напишани содржини создадени со ВИ-алатки.
• Се прикажуваат 4–5 практични примери.
• Алатките и практиките се собираат во споделен drive за идно користење.

Пример теми:

• Организирање документи со ChatGPT.
• Автоматизирани алатки за проверка на факти.
• ВИ-асистирано подготвување концепти за содржини.

Активност 2: Предизвици и можности на ВИ (20–25 мин.)

Цел: Идентификување перцепирани можности и закани од употребата на ВИ во новинарството.

Активност 3: Рефлексија за заканите од ВИ во новинарството (30 мин.)

Цел: Подлабоко разбирање на влијанието на ВИ врз новинарската етика, регулативите и вработувањето.

Учесниците ги категоризираат претходно наведeните закани во три групи:

1. Етика/критичко размислување – дезинформации, пристрасност, ерозија на новинарските стандарди.
2. Закони/регулација – авторски права, одговорност за содржина генерирана со ВИ.
3. Вработување/заштита на работни места – заменување, промена на потребните вештини.

Групна дискусија за анализа и приоритизација на грижи.

Алатки/материјали: голем постер/табла со три колони, маркери, post-it ливчиња.

Активност 4: Кампања преку мемиња (40–45 мин.)

Цел: Поттикнување креативен активизам и критичко размислување преку хумор и визуелно раскажување.ve: Encourage creative advocacy and critical thinking through humor and visual storytelling.

Учесниците создаваат мемиња што ги нагласуваат:

Презентација и дискусија во групи или пленарно.

Материјали: Canva, алатки за мемиња, лаптопи, маркери.

Активност 5: Дисеминација и кампања (20–30 мин.)

Цел: Ширење на резултатите од работилницата на меѓународно ниво.

Клучни активности: